Model van de maand: NS Diesel-elektrisch treinstel ‘Plan U’ 111

Eind jaren ’50 van de vorige eeuw werd duidelijk dat de oudste gestroomlijnde dieseltreinen (de ‘Diesel-Drie’ uit 1934) aan vervanging toe waren. Inmiddels waren ook de laatste stoomlocomotieven net uit de actieve dienst verdwenen (1958). Reden voor de NS om uit te zien naar vervanging. Tussen 1960 en 1963 werden 42 driedelige treinstellen gebouwd bij Werkspoor in Utrecht. Ze kwamen terecht in de nummerserie 111 – 152. In navolging van de elektrische Hondekoppen (Materieel ’54) en de diesel-elektrische TEE stellen (DE-4) werden de nieuwe dieseltreinen ‘Plan U’ voorzien van een fraaie ronde neus, die de machinist bij ongevallen een betere bescherming moest bieden dan bij de ouderwetse ‘Muizekoppen’. Andere vernieuwingen ten opzichte van het oudere materieel waren de lichte constructie, centrale deursluiting door de conducteur en een omroepinstallatie. De treinen werden rood geschilderd, de nieuwe kleur voor dieseltreinstellen. Vanaf 1968 werden ze successievelijk in het nieuwe huisstijl-geel van de NS gespoten, voorzien van blauwe reclamebanen. In december 2003 werden de laatste stellen buiten dienst gesteld bij NS. Museaal zijn vier stellen behouden gebleven: 114, 115, 121 en 151; een redelijk groot aantal van een treinsteltype dat ook op de lijn Leeuwarden – Sneek – Stavoren geen onbekende was!

Model:
Het h0-model van de rode Plan U 111 geeft de afleveringsversie uit 1960 weer; nog geen witte NS-vignetten en rode schuifdeuren. Het volledig met de hand gebouwde messingmodel is in 2007 door Philotrain gemaakt, in een kleine oplage van slechts 41 stuks onder catalogusnummer 870/52-1. Er zijn in totaal vijf deelseries gefabriceerd, wat de totale oplage op 100 stuks brengt.

Foto: Henk Bootsma – Wommels