Model van de maand: HSM stoomloc 726 met bagagewagen 1747

Voor het rijden van de zwaarder wordende treinen was de Hollandsche Spoorweg Maatschappij (HSM) eind 19e eeuw op zoek naar sterkere tenderlocomotieven. Aldus ontstond de serie 701-755, die in de periode 1898 – 1905 werd gebouwd. Terwijl de 24 machines nog in Engeland werden gebouwd, bouwde Werkspoor in Amsterdam de laatste 31 stuks. Door de HSM werden ze vaak gebruikt op lokaalspoorlijnen met een kopstation (zonder draaischijf) aan het eind; hun maximale snelheid bedroeg zowel vooruit als achter 90 km/u. Bij locomotieven met getrokken tender was de snelheid achteruit begrenst op 45 km/u. De serie – die als bijnaam ‘Kop en Kontje’ kreeg – bleek uitstekend te voldoen. Bij de NS kwam de serie terecht in de nummering 5501 – 5555. De laatste machine is 1954 afgevoerd. Helaas is er geen enkele machine voor het nageslacht bewaard gebleven.

Model:

Het model van de HSM 726 (Werkspoor) draagt de wijnrode proefkleur. Normaliter waren de HSM machines donkergroen van kleur. De fraaie loc is in 1981 door Philotrain op de markt gebracht in een kleine serie van 30 stuks onder catalogusnummer 52B. De messing modellen zijn met de handgemaakt en handbeschilderd.

Philotrain heeft ook de andere versies van de HSM 700 / NS 5500 in model uitgebracht (HSM 701 in donkergroen, catalogusnummer 52A, oplage 30 stuks; NS 5552 met lage kolenbak in olijfgroen, catalogusnummer 52C, oplage 55 stuks en NS 5520 met hoge kolenbak in olijfgroen, catalogusnummer 52D, oplage 80 stuks). In ons museum bevindt zich bovendien een bijzondere uitvoering van dit model: de lichtgrijze 726 in fotokleuren, die slechts op verzoek door Philotrain werd gemaakt.

Het rijtuig achter de locomotief is een houten bagagewagen van de HSM, een zogenaamde HSM-D met als nummer 1747. Dergelijke wagens werden in reizigerstreinen gebruikt voor het vervoeren van bagage. De conducteur kon middels een uitkijkpost langs de trein kijken. Deze uitbouw bezorgde de 3-assige wagens de bijnaam ‘HSM-buikjes’. Ook dit messingmodel is afkomstig van Philotrain; catalogusnummer: 34A (34-KIT), de oplage bedroeg 100 stuks in diverse uitvoeringen.

Foto: Henk Bootsma, Wommels